“ಭಾರತ ಜೊತೆ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಪಾಕ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಒಲವು!”
ಭಾರತ ಜೊತೆ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಪಾಕ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಒಲವು!
ಇದು ಶಾಂತಿಯ ನವ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಆರಂಭವೇ?
ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್/ನವದೆಹಲಿ:
ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಿರುವು ಕಂಡಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೆಹಬಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಭಾರತದತ್ತ ಸಂವಾದದ ಹಸ್ತ ಚಾಚಿದ್ದಾರೆ. “ಭಾರತ ಜತೆಗೆ ಶಾಂತಿಯ ಮಾತುಕತೆಗೆ ನಾವು ಸದಾ ಸಿದ್ಧ, ಆದರೆ ಆತ್ಮಸಮ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಿರಬೇಕು,” ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖದೊಂದಿಗೆ ಶೆಹಬಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಆತಂತ್ರತೆ, ಯುದ್ಧಭೀತಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ದ್ವೈಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಕೊಡುಗೆ?
ಶೆಹಬಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಈ ಹೊಸ ಕಳಕಳಿಯು ಇವರ ದ್ವಿತೀಯ ಅವಧಿಯ ಆರಂಭದ ತಕ್ಷಣವೇ ಬಂದಿದೆ. ದೇಶದ ಆಂತರಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒತ್ತಡಗಳು ಮತ್ತು ಚೀನಾ, ಅಮೆರಿಕದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ದೇಶಗಳ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ನಡುವೆಯೂ ಅವರು ಮಾತುಕತೆಗೆ ಒಲವು ತೋರುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರವೋ ಅಥವಾ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿಯ ಸಂಕೇತವೋ ಎಂಬುದು ಚರ್ಚೆಗೆ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂನಲ್ಲಿ ಶೆಹಬಾಜ್ ಶರೀಫ್ ಹೇಳಿದ್ದು ಹೀಗೆ:
“ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧಗಳು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಸಹಕಾರಿ. ಯುದ್ಧಗಳಿಂದ ಏನು ಸಿಗದು. ನಾವು ಶಾಂತಿ ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಸನ್ಮಾನ, ಬೌದ್ಧಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆ ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕು.”
ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: ತಕ್ಷಣ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಇಲ್ಲ
ಭಾರತ ಸರಕಾರದಿಂದ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಿಗುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತ ಈ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮಾತಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ನೋಟದಿಂದಲೇ ನೋಟ ಹಾಕುತ್ತಿದೆ. ಉರಿ ದಾಳಿ, ಪಥಾನ್ಕೋಟ್, ಪుల್ವಾಮಾ, 26/11 ಮುಂತಾದ ನೆನೆಪಿನಲ್ಲಿ ನೋವು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಭಾರತ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ಎಂಥಾ ಫಲ ನೀಡಲಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೂ ಆತಂಕವಿದೆ.
ಹಿಂದುಳಿದ ಚರಿತ್ರೆ – ಸಂಬಂಧಗಳ ಇತಿಹಾಸ
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ 1947ರಿಂದಲೂ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧಗಳು, ಅನೇಕ ಕಡೆಯೊಳಗಿನ ಹೋರಾಟಗಳು, ಕಾಶ್ಮೀರದ ವಿಷಯವಾಗಿ ಬಿರುಕುಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಗಡಿಯ ಅಶಾಂತಿಯ ನಡುವೆಯೂ ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ – ಆಗಾಗ ಕೇಳುವ ಶಾಂತಿಯ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿದೆ.
- 1971: ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಯುದ್ಧ
- 1999: ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧ
- 2001: ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ
- 2016: ಉರಿ ಅಟ್ಟಹಾಸ
ಈ ಎಲ್ಲ ಘಟನೆಗಳು ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಶ್ವಾಸದ ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದಿವೆ.
ಮಾತುಕತೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪರಿಗಳು
ಭಾರತದ ಬಹುಪಾಲು ತಜ್ಞರು ಶಂಕೆಯ ನೋಟದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉಗ್ರವాదಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ಭಾರತ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದೂಡುತ್ತಿದೆ. ಹೀಸ್ಬುಲ್ ಮುಜಾಹಿದೀನ್, ಲಷ್ಕರ್-ಇ-ತೊಯ್ಬಾ, ಜೈಷ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಂತಾದ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಇರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಇಂಥ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದು ಬಹುಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಭಾರತದ ಒಳನೋಟ – ಚುನಾವಣೆಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರ
ಇತ್ತ ಭಾರತದಲ್ಲೂ 2029ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯ ಸನ್ನಾಹಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಇಂತಹ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪೆಚ್ಚುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇಂತಹ ಮಾತುಕತೆಗಳತ್ತ ಒಲವು ತೋರಿಸುವುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭವೊತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒತ್ತಡ – ಅಮೆರಿಕಾ, ಚೀನಾ, ಯುಎನ್
ಈ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಿಂದ ಯುಎನ್, ಯುಎಸ್, ಯುಎಇ, ಚೀನಾ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳು ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ ನಡುವಿನ ಗಡಿಭಾಗ ಶಾಂತಿಯ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಒತ್ತಡ ತರುತ್ತಿವೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಜತೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಇಎಂಎಫ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಳಿ ಕೈಚಾಚಿದ್ದು, ಶಾಂತಿಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವ ನಿಲುವನ್ನು ತಾಳಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಹಾದಿಗಳು:
- ಟ್ರ್ಯಾಕ್ 2 ಡಿಪ್ಲೊಮಸಿ: ಗೃಹಮಂತ್ರಾಲಯ, ರಾಹದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಮೌನ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾತುಕತೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ.
- ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ: ಕ್ರೀಡೆ, ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸಂಪರ್ಕ.
- ವಾಣಿಜ್ಯ ಪುನರಾರಂಭ: ಹಳೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ದಾರಿಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನ.
- ಕೂಡಾ ಮಾತನಾಡಿದರೂ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಇರಲಿ ಎಂಬ ಒತ್ತಡ.
ಕೊನೆಗೂ ಶಾಂತಿಯ ದಾರಿ ಸುಲಭವಲ್ಲ
ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಂಬಂಧದ ಪಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರಮ ಕೂಡ ತೂಕವಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಹೆಜ್ಜೆ. ಶಾಂತಿಯ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ವಾತಾವರಣ ಮೂಡಿಸಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತನ್ನ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಗಡಿಯ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿಯ ಸಂಕೇತವಿದೆಯೋ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ನಾಟಕವೋ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ. ಆದರೆ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಭಾಷೆ ಆರಂಭವಾದದ್ದು ಶಾಂತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಕನಸು ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು.
Keywords for SEO/Video Tags: India Pakistan talks, Shehbaz Sharif India, Pakistan peace talks, India-Pakistan relations 2025, Border diplomacy, Kashmir issue, Modi response, Pakistan economic crisis