ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ದಂಧೆ ಭೇದಿಸಿದ ಸಿಬಿಐ: ಮುಂಬೈ-ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ದಾಳಿ, ಅಮೆರಿಕದ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ವಂಚಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮೂವರು ಬಂಧನ
ಮುಂಬೈ/ಪುಣೆ, ಜುಲೈ 26: ಸಿಬಿಐ (ಭಾರತೀಯ ಕೇಂದ್ರ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ) ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಮಾಫಿಯಾಗೆ ಹೊಡೆತ ನೀಡಿದ್ದು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಪುಣೆ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಮೂವರು ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ಆರೋಪಿಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಕಳ್ಳಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಂಚಿಸಿ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೆಂದು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಮೋಸ:
ಬಂಧಿತರು ತಮ್ಮನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಟೆಕ್ಸ್ಸ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಪೋಲಿಸ್ ಅಥವಾ ಇಮಿಗ್ರೇಶನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ತೋರಿಸಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಜನರಿಗೆ “ನೀವು ಗಂಭೀರ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ” ಎಂಬ ದಪ್ಪಭಯದ ಕರೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಯಪಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದ ನಿರಪರಾಧ ಪ್ರಜೆಗಳು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿವರಗಳು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಈ ಶಂಕಿತರಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಬಂಧಿತರ ಮಾಹಿತಿ
ಸಿಬಿಐ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ ಬಂಧಿತರು:
- ರವಿ ನಾರಾಯಣ ಕಂದೂರ್ (32), ಪುಣೆ ನಿವಾಸಿ
ಐಟಿ ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ಆಗಿದ್ದ ರವಿ, ಈ ವಂಚನೆ ದಂಧೆಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಾಯ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ. IP ಮಸ್ಕಿಂಗ್, VOIP ಕರೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹಾಗೂ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಸಂರಚನೆಗಳನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು.
- ಅನ್ವೇಶ್ ಶೆಟ್ಟಿಗೆ (28), ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟ್
ಸೈಬರ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅನ್ವೇಶ್, ಫಿಶಿಂಗ್ ಇಮೇಲ್ ಗಳ ರೂಪಸಿದ್ಧಿಗೆ, ನಕಲಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಹೊಣೆ ಇದ್ದನು.
- ಆರತಿ ದೇಸಾಯಿ (35), ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ ಹೆಡ್
ಈಕೆ ಕರೆ ಸೆಂಟರ್ನ ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ಆಗಿದ್ದು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ಕಾಲರ್ಗಳನ್ನ ನೇಮಿಸಿ, ಅಮೆರಿಕದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ನಕಲಿ ಕರೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದಳು.
2025ರ ಜುಲೈ 24 ರಂದು, ಸಿಬಿಐ ವಿಶೇಷ ತಂಡಗಳು ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಪುಣೆಯ ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದವು. ಈ ದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತುಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ಗಳು, 30 VOIP ಸರ್ವರ್, 20 ಮೋಬೈಲ್ ಫೋನ್, ನಕಲಿ ID ಕಾರ್ಡ್ಗಳು, ಹಾಗು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಿಂಕ್ಗಳು
ಈ ದಂಧೆಯ ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿದಾಗ ಸಿಬಿಐಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಎಫ್ಬಿಐ, ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ (DoJ), ಹಾಗೂ ಇಂಟರ್ಪೋಲ್ ಸಹಯೋಗ ನೀಡಿವೆ. ಸಿಬಿಐ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಂಧಿತರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಸಿಗ್ನಲ್, ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ, ಡಾರ್ಕ್ವೆಬ್ ಮೂಲಕ ಈ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ವಿದೇಶಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಮಾಹಿತಿ ಖರೀದಿಸಿ, ನಕಲಿ ಕರೆ ಮೂಲಕ ಬೇಟೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು.
ವಂಚನೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷತೆ
- ಅವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಧಾನವನ್ನು “tech support scam” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ:
- ಶಂಕಿತರು ತಮ್ಮನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್, ಆಮೆಜಾನ್, ಅಥವಾ ಇಮಿಗ್ರೇಶನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
- ವಂಚಿತರು ತಮ್ಮ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್/ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ಗೆ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಿಮೋಟ್ ಆಕ್ಸೆಸ್ ಮೂಲಕ ಶಂಕಿತರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾಹಿತಿ ಕಳವು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
- ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, “ಹುಂಡಿ”/”ಮನಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್” ಮೂಲಕ ನಗದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜು ಪ್ರಕಾರ, ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪು ₹8 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ವಂಚಿಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸಿಬಿಐ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು “ಮುಲ್ಟಿ-ಲೆವೆಲ್ ಶೆಲ್ ಕಂಪನಿಗಳು” ಮೂಲಕ ಹಣವನ್ನು ಪೌಂಡ್ಸ್ ಅಥವಾ ಡಾಲರ್ಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಸಿಬಿಐದ ಹೇಳಿಕೆ
ಸಿಬಿಐ ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ,
“ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ದೇಶದ ಸೀಮೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಕಾನೂನು ಲಂಘಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹವರ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರುವುದು ಅಗತ್ಯ.”
ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು
- ಸಿಬಿಐ ಹಾಗೂ ಸೈಬರ್ ಸೆಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿವೆ:
- ಯಾರಿಗಾದರೂ ಅಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕರೆ ಬಂದು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ವಿವರ ಕೇಳಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಹಂಚಬೇಡಿ.
- ಯಾವುದೇ ಆನ್ಲೈನ್ ಲಿಂಕ್ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ತಪಾಸಿಸಿ.
- ಆಧಿಕಾರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದಿಗೂ ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಹಣ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
- ಫಿಷಿಂಗ್ ಇಮೇಲ್ಗಳು ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾತ VOIP ಕರೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಡಿ.
ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿಕೆ
ಬಂಧಿತರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಿಬಿಐ ಇದೀಗ ಕಸ್ಟಡಿಗೆ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ದಂಧೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತನಿಖೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಈ ದಂಧೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಹಣದ ಮಾರ್ಗ, ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ವೆಬ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಗನೆ ಹೊರಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ:
ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ನಿರಪರಾಧ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ವಂಚಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಸಿಬಿಐ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮಯೋಚಿತ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಂತಹ ಕ್ರೈಂ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೊಳಿಸಲು ನಿರಂತರ ಜಾಗೃತಿ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿವಿದಾನ / ಸಂದೇಹಗಳಿದ್ದರೆ:
ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಕುರಿತಂತೆ 1930 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ cybercrime.gov.in ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.